مراقبت از کلیه ها

مراقبت از کلیه‌ها در همدلان تالاسمی ماژور بسیار مهم است، زیرا این عزیزان به دلیل بیماری و درمان‌های طولانی‌مدت (مانند تزریق خون مکرر و مصرف داروهای آهن‌زدا) در معرض آسیب کلیوی قرار دارند. راهکارهای اصلی برای محافظت از کلیه‌ها در این بیماران شامل موارد زیر است:

۱. کنترل مناسب تجمع آهن (آهن‌زدایی)

– مصرف منظم داروهای آهن‌زدا مانند دفریپرون ، دفروکسامین و دفیراسیروکس تحت نظر پزشک.

– دفیراسیروکس ممکن است در برخی بیماران باعث آسیب کلیوی شود، بنابراین بررسی منظم عملکرد کلیه (آزمایش کراتینین و ادرار) ضروری است.

– تنظیم دوز داروهای آهن‌زدا بر اساس سطح فریتین و عملکرد کلیه.

۲. پایش منظم عملکرد کلیه

– انجام آزمایش‌های کراتینین ، اوره خون (BUN) و الکترولیت‌ها به صورت دوره‌ای.

– بررسی پروتئینوری (دفع پروتئین در ادرار) و میکروآلبومینوری برای تشخیص زودهنگام آسیب کلیوی.

– در صورت وجود اختلال عملکرد کلیه، مشورت با نفرولوژیست.

۳. پیشگیری از عفونت‌های ادراری و سنگ کلیه

– بیماران تالاسمی ماژور به دلیل همولیز مزمن، مستعد تشکیل سنگ‌های کلیه (از جنس کلسیم یا اورات) هستند.

– مصرف کافی مایعات (حداقل ۲ لیتر در روز) برای کاهش خطر سنگ کلیه و عفونت.

– در صورت وجود عفونت ادراری، درمان سریع با آنتی‌بیوتیک مناسب.

۴. کنترل فشار خون و دیابت

– فشار خون بالا و دیابت از عوامل مهم آسیب کلیوی هستند.

– کنترل منظم فشار خون و در صورت نیاز استفاده از داروهای محافظ کلیه مانند مهارکننده‌های ACE (مثل انالاپریل) یا ARBها (مثل لوزارتان).

۵. پرهیز از داروهای نفروتوکسیک

– اجتناب از مصرف خودسرانه داروهای مضر برای کلیه مانند NSAIDها (ایبوپروفن، ناپروکسن)، مقادیر بالای ویتامین D و برخی آنتی‌بیوتیک‌ها (مانند جنتامایسین).

۶. تغذیه مناسب

– محدودیت مصرف نمک برای پیشگیری از فشار خون بالا.

– کاهش مصرف پروتئین‌های حیوانی در صورت وجود نارسایی کلیه.

– پرهیز از غذاهای پراگزالات (مثل اسفناج، بادام) برای کاهش خطر سنگ کلیه.

۷. ورزش و سبک زندگی سالم

– فعالیت بدنی منظم برای بهبود گردش خون و سلامت کلی بدن.

– اجتناب از سیگار و الکل که می‌توانند عملکرد کلیه را مختل کنند.

۸. بررسی عوارض دیگر تالاسمی بر کلیه

– برخی بیماران به دلیل هموگلوبینوری ناشی از همولیز دچار آسیب لوله‌های کلیوی می‌شوند.

– در موارد پیشرفته، ممکن است نیاز به دیالیز یا پیوند کلیه باشد.

نتیجه‌گیری:

بیماران تالاسمی ماژور باید تحت نظر یک تیم پزشکی متشکل از هماتولوژیست، نفرولوژیست و متخصص غدد باشند تا از عوارض کلیوی پیشگیری شود. پایش منظم آزمایشگاهی و تصویربرداری برای تشخیص به‌موقع مشکلات کلیوی ضروری است